Deniz Yıldızı

Asterias rubens

Tür Adı: Asterias rubens
Ait Olduğu Şube: Echinodermata (Derisi dikenliler)
Sınıf: Asteroidea
Yaygın Adı: Avrupa Deniz Yıldızı


Yaşam Alanı

  • Dağılım: Kuzeydoğu Atlantik Okyanusu, Kuzey Denizi, Baltık Denizi, Akdeniz’in bazı kısımları.
  • Derinlik: 0–200 metre arası; kıyıya yakın kayalık, kumlu veya çamurlu deniz tabanlarında yaşar.
  • Sıcaklık Toleransı: 0 °C ile 25 °C arasında yaşayabilir.

Fiziksel Özellikler

ÖzellikBilgi
Kol SayısıGenellikle 5, ama anomali durumlarında daha fazla olabilir
Çap10–30 cm
RenkTuruncu, kırmızı, pembe, kahverengi ya da mor tonları
Vücut YapısıMerkez disk ve radyal kollardan oluşur; eklem yoktur
Deri YapısıDikenli, sert fakat esnek kalsiyum karbonat plaklardan oluşmuştur

Hareket ve Yapışma

  • Alt yüzeyinde yüzlerce boru ayak (tube feet) bulunur.
  • Bu yapılar su damar sistemiyle çalışır, vantuz gibi yüzeye yapışmayı ve hareket etmeyi sağlar.
  • Yırtıcılarından kaçmak için yavaş ama sürekli hareket eder.

Beslenme

  • Besinler: Midyeler, istiridyeler, küçük kabuklular, solucanlar, organik artıklar.
  • Beslenme Yöntemi:
    • Midesini dışarı çıkararak (cardiac stomach eversion) avın üzerine yayar.
    • Sindirim enzimleriyle avı dışarıda çözer, daha sonra sıvı haline gelen besini içine çeker.
  • Bu yöntem sayesinde midye kabuğunu kırmadan içini sindirebilir.

Rejenerasyon (Yenilenme Yeteneği)

  • Kopan bir kolunu tekrar oluşturabilir.
  • Hatta bazı durumlarda, merkez diskten parça kalması koşuluyla tek bir koldan tüm vücut yeniden oluşabilir.
  • Bu özellik sayesinde hem korunma hem de aseksüel üreme avantajı sağlar.

Üreme

  • Üreme Tipi: Hem eşeyli hem eşeysiz.
  • Eşeyli Üreme:
    • Dişi ve erkek ayrı bireylerdir; gametlerini suya bırakırlar (dış döllenme).
    • Larvalar plankton halinde sürüklenir, sonra deniz tabanına yerleşerek yetişkin forma dönüşür.
  • Eşeysiz Üreme: Kol kopması veya bölünme sonrası yeniden gelişim (rejenerasyon).

Tehlikeler ve Savunma

  • Doğal Yırtıcılar: Yengeçler, bazı balık türleri, deniz kaplumbağaları, martılar.
  • İnsan Kaynaklı Tehlikeler: Kirlilik, aşırı avcılık sonucu ekosistem dengesinin bozulması.
  • Savunma Yöntemleri: Sert dikenli derileri, kamuflaj ve rejenerasyon yetenekleri.

İlginç Bilgiler

Ekosistemde midye ve kabuklu canlı popülasyonlarını kontrol ederek önemli rol oynarlar.

Beyinleri veya merkezi sinir sistemi yoktur; sinir halkası ve sinir kolları ile hareket ederler.

Kan yerine deniz suyu kullanarak dolaşım sağlarlar (su damar sistemi).

Kol uçlarında ışığı algılayabilen basit göz benekleri vardır.